FOTO'S VAN NEMI DIE IK GEMAAKT HEB

Uitzicht op Genzano

Oude poort op de weg naar het dorp vanuit de vallei

Herfst in het dorp

Sanctuarium van Diana

Landschap vanuit de Via Francigena

In het bos bij Fontan Tempesta

NEMI, LORD BYRON

Lo, Nemi! navelled in the woody hills
So far, that the uprooting wind which tears
The oak from his foundation, and which spills
The ocean o'er its boundary, and bears
Its foam against the skies, reluctant spares
The oval mirror of thy glassy lake;
And, calm as cherished hate, its surface wears
A deep cold settled aspect nought can shake,
All coiled into itself and round, as sleeps the snake.
Lord Byron, Childe Harold's Pilgrimage, Canto III, CLXXIII.

NEMI

Nemi

Mijn vader had een aannemersbedrijf en werkte in de omgeving van het dorpje Nemi, niet zo ver van Rome. Toen ik klein was gingen wij daar elke zomer op vakantie en later verhuisden wij daar definitief naartoe.
Nemi is een klein middeleeuws dorp dat in het weekend en vooral in de zomer veel wordt bezocht door toeristen, omdat de locatie heel bijzonder en mooi is. Het klimaat is aangenamer dan in de stad en de geschiedenis, cultuur en heerlijke culinaire specialiteiten maken Nemi tot een fijne plek.
Naast familie en vrienden die daar nog wonen en de leuke herinneringen, zijn de bossen en het prachtige landschap met het meer en de ruïne van de oude tempel van Diana, voor mij goede redenen om hier minstens ieder jaar een bezoekje te brengen. In Nemi gaan genot en rust goed samen.


DE VALLEI EN DE OUDE GESCHIEDENIS

Ruïne van de tempel van Diana.

De bossen van Nemi en de omgeving daar omheen zijn heel oud: de Schotse antropoloog Sir James Frazer begint zijn wereldreis over folklore in zijn befaamde boek "The Golden Bough" precies in de vallei van het meer van Nemi. In de oudheid woonde daar de priester van het heilige bos, die "Rex Nemorensis" oftewel "Koning van het Woud" werd genoemd. De nimf Egeria paarde, volgens de legende die in details door Frazer wordt verteld, met de koning van het woud om de vruchtbaarheid van mensen en dieren te garanderen. Haar heilige bron, tegenwoordig nog verbonden aan een tap waar men gratis water kan halen, werd eeuwenlang bezocht door vrouwen die bescherming en gezondheid voor hun bevalling en hun pasgeborenen nodig hadden.
De Rex Nemorensis was een gevluchte slaaf en ook de moordenaar van zijn voorganger, die hij in een ritueel duel moest doden, en moest zijn rang verdedigen tegen al zijn concurrenten. De gouden tak, die het hemels vuur van Jupiter vertegenwoordigde, was de maretak die op de heilige eik groeide. De nieuwe koning moest die tak veroveren, en daarmee werd hij de bewaker van het bos: hij moest de oude koning machteloos maken en vervolgens vermoorden om zijn plaats in te nemen.
Ik ben vaak in de vallei geweest en ik heb de oude ruïnen van de tempel bezocht, en ook het museum daar vlakbij. Gelukkig is de weg naar het meer nog niet zo geschikt voor het groot verkeer, en daarom komen er ook niet te veel mensen daar beneden. De natuur gaat nog redelijk haar eigen gang, en de boeren die het land cultiveren om het meer van Nemi heen, gaan op een vriendelijke manier met het landschap om. Het is momenteel heel lastig om de opgravingen die door archeologen worden gedaan te beschermen, want helaas is er vaak gebrek aan geld en aan goed beleid.
De tempel is momenteel niet toegankelijk voor publiek, maar soms worden excursies door de gemeente van Nemi georganiseerd en dan kan een deel van de omgeving bezocht worden.
Eerlijk gezegd hoop ik dat zij het daar bescheiden willen houden in de toekomst, zodat er geen grote parkeerplaatsen en horeca in de vallei komen en niet al te veel toeristen: de wilde schoonheid van deze vallei en haar natuur zijn heel kwetsbaar en uniek.
Het meer werd "Speculum Dianae", "Spiegel van Diana" genoemd. De volle maan in de hemel, die de godin vertegenwoordigt, bespiegelt zich in het water van het meer en in de verte aan de horizon in de zee, en zodoende was dit het beeld van Diana als drievoudige Godin. Vergilius en Catullus beschrijven Diana als drievoudig, en de iconografie bevestigt dat.

Romeinse "denarii" met het hoofd van Diana en de drievoudige beelden van de godin.

In het meer van Nemi werden twee galeien van de keizer Caligula gevonden. De replica's van de schepen, samen met andere interessante en mooie voorwerpen, zijn in het Museum van de Romeinse Schepen te zien, en nog meer voorwerpen uit de vallei van het meer van Nemi zijn in verschillende andere musea in Rome en andere steden te bewonderen. In de tijden van Caligula bereikte het sanctuarium van de godin Diana zijn hoogtepunt, met luxueuze verbouwingen en decoraties boven en naast de oudere structuren. De lokale cultus was al sinds de vierde eeuw v.C. heel belangrijk voor de stammen van de Lega Latina (een alliantie van Latijnse prinsen). Rome importeerde later de cultus van Artemis uit Griekenland, en deze werd gefuseerd met de oude cultus van Diana. Hierdoor werd, door de eeuwen heen, het gebied van het sanctuarium steeds groter, tot 5000 vierkante meters. De opgravingen, die langdurig stil hebben gelegen, brengen steeds prachtige beelden, mozaïeken en objecten aan het licht: ik ben benieuwd naar wat de archeologie ons de komende jaren zal opleveren!


HET DORP

Uitzicht op het meer van Nemi, met Genzano aan de overkant.

Nemi in de wolken.

Het dorpje van Nemi heeft een charmante uitstraling, en het is bijna in elk seizoen heel aangenaam om daar te wandelen. De koele bries in de zomeravonden, de geuren van de houtoven bakkerijen en van de gezellige restaurantjes, cafè's en taverna's, zijn al de moeite waard om eens naar Nemi te gaan. In het midden van Nemi staat Paleis Ruspoli, een prachtig, spookachtig kasteeltje dat gebouwd werd rond de 9de eeuw en in latere periodes bijgebouwd tot in de 18de eeuw, helaas niet in zijn geheel toegankelijk en niet zo goed geconserveerd. In het kasteel en op het pleintje worden vaak culturele en feestelijke gelegenheden georganiseerd door de gemeente, en er is nu goede hoop dat deze activiteiten iets zullen opleveren om de historische gebouwen van het dorp te redden van het verval. Op het terras dat van het Byron Cafè op het schitterende landschap uitkijkt, zit ik graag in mijn eentje maar ook met vrienden en familie. De wilde aardbeien en het eekhoorntjesbrood zijn heel populair in Nemi en groeien spontaan in de omgeving. Wandelen in de bossen rondom Nemi is in ieder seizoen heel fijn, maar vooral in maart/april, als de bosanemoon en de sleutelbloem als een lichtblauw en geel gekleurde sluier verschijnen onder de bomen, en in de vroege herfst de roze cyclamen.

Anemone blanda

Cyclamen L. 1753