LEZING BIJGELOOF PART VI - BIJGELOOF EN OUDE TRADITIES RONDOM HET HUWELIJK

Met betrekking tot de verloving en de huwelijksgewoonten waren er speciale regels in de keuze van de bruid, het verzoek aan de ouders, het vervoer van de bruidsschat, het lied van vertrek, het ritueel van de moeder die huilde om het vertrekken van haar dochter. 

In Sicilië was belangrijk voor de families van het bruidspaar dat het huwelijk gecombineerd werd tussen families uit de zelfde streek, die liefst gewijd waren aan de zelfde cultus van een lokale heilige. Het was gebruikelijk dat familie, vrienden en buren naar het bed van het bruidspaar gingen kijken een paar weken voor het huwelijk: het bed was al opgemaakt met de mooiste geborduurde lakens en de trouwringen lagen al klaar op de kussens.

In Calabrië werd vroeger een huwelijksverzoek door de man gedaan door middel van  een grote boomstam waar een bijl gedecoreerd met gekleurde linten ingeplant stond: de boomstam werd  neergezet voor de deur van het huis van de familie van het gewilde meisje. Als de familie van het meisje akkoord ging met het aanzoek, werd de boomstam naar binnen gehaald, anders werd het op de weg gerold, als teken van weigering. Als een meisje verloofd was, kwam de toekomstige schoonmoeder om het haar van het meisje te vlechten met een rood lint: de vlechten werden met en een zilveren zwaardvormige pin ("spatuzza") opgestoken, en in recentere tijden met een kleine kam. Tot aan de bruiloft moest een verloofde vrouw het haar opgestoken dragen, als teken van belofte aan de man en zijn familie.

Een belangrijk moment was het transport van het huwelijksgeschenk van de bruid naar haar nieuwe huis: tijdens lange vergaderingen werden er echte contracten geschreven tussen de ouders van de echtgenoten in aanwezigheid van getuigen. Het transport vond plaats in een lange optocht van versierde karren waarin het linnengoed werd uitgestald zodat iedereen de kant en het borduurwerk kon bewonderen, of werd op het bed van de ouders van de toekomstige bruid gelegd en daar werd zijn werkelijke waarde geschat. Het huwelijksgeschenk moest voldoen aan de verwachtingen van de familie van de man, en het was een compensatie die de familie van de bruid moest geven in ruil van een weduwe fonds die door de bruidegom was gespaard, mocht hij vroegtijdig overlijden. Dit was een gebruik die door de Noormannen  werd ingevoerd in de Middeleeuwen, die in Sicilië nog populair was tot in de 19de eeuw.

Een dag voor het huwelijk werd de bruid ceremonieel gewassen en gekleed door de moeder, de zuster en de schoonzuster, die voor haar tijdens het bad rituele liedjes zongen. Deze rituele baden zijn heel oud: zij worden ook in de klassieke Griekse literatuur beschreven, bijvoorbeeld door Aristophanes.

In sommige dorpen van Abruzzo was er bijvoorbeeld de gewoonte om na de religieuze ceremonie de echtgenoten in een parade te volgen en barrières te creëren met gekleurde linten waarmee de deelnemers het pad markeerden: deze linten werden door de bruidegom gesneden die na betaling van een metaforische tol aan snoep, gesuikerde amandelen en geld verder met zijn bruid door kon lopen. Het feest werd vaak betaald door het hele dorp, want een  bruiloftsfeest werd gezien als een echt verzamel-ritueel dat in het huis van de bruid werd gehouden en vele uren of soms dagen duurde.

Rondom het onderwerp 'huwelijk' zijn er wereldwijd altijd veel kleine bijgelovigheden geweest die gevolgd moesten worden voor het succes van het toekomstige huwelijksleven. In heel Italië geldt het gezegde “Di Venere e di Marte non si sposa e non si parte”, oftewel “Op vrijdag en dinsdag kan je beter niet trouwen of vertrekken” omdat de dinsdag (martedi, de dag van Mars, de god van de oorlog), geen gelukkige dag is om voorspoed te krijgen,  terwijl vrijdag (venerdi, de dag van Venus) de dag van het sterven van Jezus was.

Natte bruid gelukkige bruid: natuurlijk kan het een vriendelijke manier lijken om het paar te troosten als het weer op de dag van de bruiloft niet meevalt, maar in het verleden, vooral in het Zuiden waar de regen altijd een zegen was voor het landbouw, symboliseerde een wolkbreuk het geluk en de overvloed die royaal over de echtgenoten heen valt.

Een populaire gewoonte was het niet tonen van de trouwjurk aan de toekomstige echtgenoot of het kijken in de spiegel met de trouwjurk aan op de trouwdag. Als de bruid het niet kon weerstaan, moest zij dat doen minstens door een schoen, een oorbel of een handschoen te verwijderen. De spiegel is verbonden aan ijdelheid, en de duivel kijkt mee van de andere kant: door het weglaten van een onderdeel, is de bruid beschermd omdat het om een ander beeld gaat.

Een van de meest geschikte amuletten op de dag van het huwelijk is het aquamarijn dat zorgt voor loyaliteit en een gelukkig huwelijk.

Als een gelukkige bruid haar sluier aan een nieuwe toekomstige bruid, vergroot dit de kans op een gelukkig huwelijk.

De diamant, indien gedragen aan de ringvinger of de linker pols, bewaart de echtelijke genegenheid: dit  moest ook een geschenk zijn.

Als de ringen in de kerk vallen, moeten ze alleen door de priester opgeraapt worden. De ringen mogen ook niet samen gekocht worden, en als zij vergeten worden op de dag van het huwelijk is het een heel slecht teken van ongeluk.

De lancering van de rijst bij de uitgang van de echtgenoten uit de kerk wordt beschouwd als een wens voor rijkdom en vreugde. In sommige dorpen gaat het gepaard met munten en gesuikerde amandelen: deze laatste worden ook in mooie pakjes gewikkeld en als geschenk gegeven aan familieleden, buren, vrienden en collega’s.

Het bed van de echtgenoten wordt de avond voor het huwelijk bereid door twee ongehuwde meisjes als een teken van zuiverheid.

Het was absoluut verboden om de bruidegom na middernacht in de nacht voor het huwelijk te zien.

In vele locaties van Zuid Italië, vooral in Sardinië, is het nog heel gebruikelijk om in het volkskostuum te trouwen: de pracht en praal is dan echt schitterend.

Bruidspaar in volkskostuum in Sardinië